Werken in je eigen tempo, op je eigen niveau

Werken in je eigen tempo, op je eigen niveau 19 januari 2017

Dat je als onderwijs moet aansluiten bij maatschappelijke ontwikkelingen, daar bestaat geen twijfel over. Maar bij welke trends sluit je aan en hoe geef je dat vorm in je onderwijs? Rector a.i. Steven Mijnsbergen van de CSB over gepersonaliseerd leren, 21e-eeuwse vaardigheden en spannende innovaties.

Welke trend zie jij de laatste jaren in het onderwijs?
“Er is een heel duidelijke beweging te zien: meer gepersonaliseerd onderwijs. De leerling bepaalt zijn of haar eigen persoonlijke leerroute. Op zijn of haar eigen niveau, in zijn of haar eigen tempo. Dat is een belangrijke ontwikkeling en daarnaast moeten de vaardigheden van de toekomst, de zogenaamde 21st Century Skills, veel meer een plek krijgen in het onderwijs.”

En gaat dat lukken?
“Dat is best lastig, omdat het traditionele onderwijs natuurlijk is ingericht op een week van 25 lesuren, en op klassen van 30 leerlingen. Daar is het gehele financiële systeem op gebaseerd. Maar we zoeken naar creatieve oplossingen, want dit is volgens mij echt de richting die we op moeten met het onderwijs. We kiezen er op de CSB dus voor om 80% van de reguliere lessen te behouden en 20% van de lesstof op een andere manier aan te bieden.”

Hoe vertaalt die 20% zich in jullie onderwijs?
“Wij zetten een spannende, volgende stap. Volgend jaar starten we in de brugklassen met het onderwijsprogramma ‘Van 12 naar 21’. Die getallen slaan op de leeftijd van leerlingen: we gaan uit van een doorlopende leerlijn die niet stopt bij het halen van een diploma. We zorgen er hiermee voor dat de leerling alle vaardigheden beheerst die nodig zijn voor de toekomst. De 21st Century Skills staan dus echt centraal. Een dag in de week gaan we volledig aan de slag met probleemgestuurd onderwijs. We starten in de brugklas en het programma loopt door tot en met de derde klas.”

Klinkt mooi. Hoe ziet dat eruit in de praktijk?
“We hebben drie richtingen ontwikkeld: technologisch design, grafisch design en junior business-school. Bij elk spoor staat aan het begin van de dag een vraag of probleem centraal. Denk aan het maken van een logo, een website of het ontwerpen van een speeltuin. De eerste trimesters volg je dezelfde richting samen met je klas, daarna kunnen leerlingen zelf hun keuze bepalen voor een richting.”

Is het een innovatie die breed uitgerold kan worden?
“We hebben als Cedergroep besloten dat onderwijsinnovatie een van de vijf speerpunten van ons toekomstig beleid is. Voor alle scholen. Maar elke school vult dat op zijn eigen manier in, passend bij de eigen omgeving en de schoolpopulatie. ‘Van 12 tot 21’ past echt bij de CSB. We zijn al jaren bezig met de vorm van een business-school en hebben veel ervaring met grafisch design. Onze leerlingen scoren bovendien goed op exacte vakken. Daar ligt ook het zwaartepunt van het programma, maar we zorgen dat er voor elke leerling een passend aanbod is: exact, creatief en de business-school heeft ook een heel talige component.”

Is iedereen in het team even enthousiast?
“Alle docenten zien heel duidelijk dat we moeten aansluiten bij de ontwikkelingen in de maatschappij. Daarbij mogen we gewoon niet achterblijven. De plannen zijn dan ook door de meesten met gejuich ontvangen. Toch blijven er altijd docenten die wat meer houvast nodig hebben; daarom behouden we ook wat al goed werkt en wat bij onze leerlingen en docenten past. We gaan niet experimenteren met leren, maar zorgen dat we aansluiten bij de maatschappelijke ontwikkelingen.”

En… nog meer dromen voor de toekomst?
“Naast dat de leerling het diploma kan halen in zijn of haar eigen tempo en niveau, zou ik het mooi vinden als de leerling ook zelf de manier kan kiezen waarop de stof wordt aangeboden. De vorm van een hoorcollege past misschien beter bij de ene leerling; groepswerk of volledig individueel werken weer bij een andere. De sectie geschiedenis van de CSB heeft hier al ervaring mee, en hiermee met succes proefgedraaid in de bovenbouw. Leerlingen weten namelijk uitstekend wat het beste bij ze past.”