Van de voorzitter

Van de voorzitter 7 december 2017

Leren leven
Hier, op het grasveld voor het stafbureau van de Cedergroep en de Christelijke Scholengemeenschap Buitenveldert (CSB), hebben leerlingen van de school onder een boom midden op het grasveld een herdenkingsplek gemaakt. Waarom?

Is het voor een oud-leerling, een ex-schoolgenoot, een vriend, een geliefde misschien? Foto’s, bloemen, liefdevolle zinnen en voorwerpen liggen rondom de boom. Ter herinnering, tot troost, uit betrokkenheid of verdriet. Ik liep erlangs en maakte mijn eigen verhaal. Was er niet net in die week een zogenaamde afrekening, ergens in Amsterdam? Het zal toch niet… Of toch een scooterongeluk? Misschien een slachtoffer van zinloos geweld (ook al weet ik niet precies wat zinvol geweld is)? Nee, het monument stond daar vanwege de dood van een jongen van 20 jaar, zomaar. Een agressieve bacteriële infectie, zonder aankondiging, zonder tijd om te begrijpen wat er gebeurt voor de mensen die hem liefhadden. En ik, ik maakte een verhaal omdat ik vergeet te vragen, vergeet te wachten, alvast mijn eigen hokje inkleurde. Met mijn eigen verhaal.

Verhalen maken
Verhalen vertellen, verhalen maken. We doen het altijd en allemaal, vaak zonder ons rekenschap te geven van de feiten. Zonder naar elkaar te luisteren of elkaar serieus te nemen. In te leven of mee te voelen met de verhalen van een andere kant, hoe ver je daar zelf ook vanaf staat. Nu we de pietenverhalen weer even achter ons kunnen laten, we even niet meer getrakteerd worden op ongenuanceerdheid, op een discussie waarin iedere vraag of gedachte van de ander niet direct veroordeeld wordt als verloochening van onze vaderlandse cultuur of – omgekeerd – als een onvervalste vorm van racisme, blikken we terug op een periode van onwil en onbegrip. De afgelopen weken nog met verbaal geweld, maar het fysieke geweld sluipt wel degelijk naderbij. Zou dat dan zinvol geweld moeten heten?

Kerstmis
De komende dagen leven we weer toe naar een ander groot verhaal. Een verhaal dat velen van ons langzaam uit het oog verliezen. Waarvan de clou is ingenomen door de vraag van de kip of de kalkoen, of welke kleur van de ballen of de verlichting in de boom dit jaar in is. Over evolutie van een traditie gesproken. Geen grote of bloedstollende maatschappelijke discussies waargenomen zoals bij ‘onze’ piet. Ook geen ME gezien. Wat zegt dat over ons?

Meerdere kanten
Maatschappelijke vragen, vragen die in ons onderwijs altijd weer terugkomen. De ene keer bedreigender dan de andere keer, op de ene school heftiger dan op de andere. Maar altijd met de vraag hoe je je als docent of als schoolleiding tot die vraagstukken verhoudt. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat meningen zich niet vermommen als feiten, dat feiten niet als leugenachtig worden bestempeld, dat zwijgen soms beter is dan onnozelheid. Dat aan ieder verhaal meerdere kanten zitten. Dat te laten zien is, lijkt mij, de grote opdracht van het onderwijs. Dat is ‘leren leven’. Wat daar bovenal voor nodig is, heeft – oh, onvermoede krachten – de Rotterdamse nachtburgemeester treffend opgeschreven in dit gedicht.

LEERDICHT

De wereld is van iedereen
En kennis is de kracht
Die het leven glans verleent
Kennis en verstand

Waartoe leeft de mens op aarde?
Waartoe dooft het water vuur?
Hoe verklaart u het gebruik van
Krokodillentranen?

Antwoord vinden op die vragen
Middels kennis en verstand
Is het doel waarnaar wij streven
Ongeacht geloof of ras
De school belichaamt voor ons allen
De triomf van het verstand
Over het instinct der dieren
Kennis geeft ons macht

En dat is mooi en dat is prachtig
Mits we één ding niet vergeten
Kennis is niets zonder geweten
Pas het geweten maakt ons mens.

Jules Deelder

Ik wens u allen een heel fijn kerstfeest toe en een mooi 2018!